Jacqueline du Pre     Jacqueline du Pre ผมเริ่มติดใจงานดนตรีคลาสสิกตะวันตกเมื่อหลายปีก่อน วันหนึ่ง ระหว่างเดินเล่นในร้านขายซีดีเพลง ได้เจอแผ่นซีดีหน้าปกเป็นรูปผู้หญิงผมยาวกำลังสีเชลโล มีข้อความเขียนที่กล่องกระดาษว่า THE ORIGINAL AND DEFINITIVE VERSION ELGAR Cello Concerto Jacqueline du Pre LONDON SYMPHONY ORCHESTRA Sir John Barbirolli โดย: - [23 พ.ค. 49 7:18] ( IP A:202.12.74.7 X: ) ความคิดเห็นที่ 1    ผมก็หยิบหูฟังลองมาฟังดูหน่อยซิ ว่า Original & Definitive Version นี่มันเป็นยังไง เสียงเชลโลดังหนักหน่วงและเศร้าสร้อยเข้ากินใจตั้งแต่วินาทีแรกที่ได้ยินเลยครับ (คงไม่เว่อร์ไปนะ) โดยเฉพาะช่วงเดี่ยวเชลโลไล่ตัวโน๊ตจากเสียงต่ำไปเสียงสูงแล้ววงดุริยางค์ก็เข้ามารับนี่เล่นเอาขนลุกจริงๆ คิดในใจว่านอกจากพระเจ้าแล้วก็คงมีเอลก้าร์กระมังที่สร้างสรรค์เชลโลคอนแชร์โต้บทนี้ขึ้นมาได้ และมีเพียง Jacqueline du Pre ที่เล่นได้สะเทือนใจถึงเพียงนี้ (เว่อร์อีกละสิ) ผมยืนฟังจนกระทั่งจบเพลงก็ต้องยอมควักเงินให้กับ EMI CLASSIC Jacqueline du Pre กับ Sir John Barbirolli โดย: - [23 พ.ค. 49 7:19] ( IP A:202.12.74.6 X: ) ความคิดเห็นที่ 2    เดิมที ผมคิดจะเขียนต่อบทที่ 9 แนะนำเพลงประทับใจ 4. Cello Concerto แต่เมื่อตั้งใจนึกเข้าจริงๆ Cello Concerto ที่ผมชอบมีแค่ 2 เพลงเท่านั้นเองครับ คือ Cello Concerto in E minor, OP 85 ของ Elgar กับ Concerto for Cello and Orchestra in B minor, OP 104 ของ Dvorak ดังนั้นขอเปลี่ยนมาพูดคุยกันเรื่อง Jacqueline du Pre แทนดีกว่า ผมเล่าการพบกันครั้งแรกระหว่างผมกับ Du Pre ในร้านขายซีดีเพลงให้คุณฟังแล้ว แต่ทราบมั้ยครับที่จริงผมควรจะรู้จักเธอก่อนหน้านั้นด้วยซ้ำ เพราะประวัติของเธอ มีการนำไปสร้างเป็นภาพยนต์เรื่อง Hilary and Jackie และที่ตลกก็คือผมก็มีแผ่นหนังเรื่องนี้ตั้งกองเกะกะอยู่ในกลุ่มที่ยังไม่ได้แกะซองมาดูด้วยซิ กระทั่งเข้าไปอ่านที่ไหนสักแห่งว่าหนังเรื่องนี้คือประวัติของ Du Pre นั่นแหละ จึงรีบดูโดยไว Hilary & Jackie โดย: - [23 พ.ค. 49 7:20] ( IP A:202.12.74.5 X: ) ความคิดเห็นที่ 3    Hilary & Jackie ภาพยนตร์ที่สร้างจากหนังสืออิงเรื่องจริงชื่อ A Genius in the Family เขียนโดย Hilary & Piers du Pre มี Emily Watson รับบทเป็น Jacqueline du Pre และ Rachel Griffiths รับบทเป็นพี่สาวของ Jackie คือ Hilary บทหนังเน้นความสัมพันธ์ระหว่างพี่สาวผู้มีพรสวรรค์ในการเล่นฟลุต กับน้องสาวผู้มุ่งมั่นในการเล่นเชลโล ผมไม่ขอพูดถึงหนังเรื่องนี้นะครับ เพราะเชื่อว่ามีหลาย blog หลายเว็บเขียนกันเยอะมากแล้ว เป็นหนังที่ดีเรื่องหนึ่งทีเดียว (ลองเข้าไปดูที่เว็บของเจ้าชายไร้เงาก็ได้ ) Jackie to Hilary: "The truth is, you're not special." Hilary to Jackie: "If you think that being an ordinary person is any easier than being an extraordinary one, you're wrong. If you didn't have that cello to prop you up, you'd be nothing." บันทึก Elgar Cello Concerto อำนวยเพลงโดย Sir Barbirolli โดย: - [23 พ.ค. 49 7:21] ( IP A:202.12.74.7 X: ) ความคิดเห็นที่ 4    Jacqueline (Mary) du Pre นักเชลโลสาวชาวอังกฤษ เกิดที่ออกซ์ฟอร์ด วันที่ 26 เดือนมกราคม 1945 เสียชีวิตด้วยโรคเส้นเลือดตีบ (multiple sclerosis) วันที่ 19 ตุลาคม 1987 นับว่าอายุสั้นมากครับ น่าเสียดาย ว่ากันว่าเธอเริ่มเล่นเชลโลตั้งแต่อายุ 4 ขวบ พอย่างขึ้นเลข 2 หลัก เธอก็คว้ารางวัลในการแข่งขันเชลโลระดับนานาชาติได้แล้ว ผ่านไปอีก 2 ปี อายุ 12 ก็แสดงคอนเสิร์ตให้กับ BBC ลอนดอน แต่ไม่ว่าคนเราจะมีพรสวรรค์ขนาดไหน ศิษย์ดี ก็ต้องมี ครูที่ดีล่ะครับ ในลอนดอนเธอได้ William Pleeth เป็นครู ที่ปารีสเธอมี Paul Tortelier เป็นครู ยังมี Rostropovich จากรัสเซีย และ Casals แห่งสวิทเซอร์แลนด์อีก แล้วอย่างงี้ยังจะธรรมดาได้เหรอ Casals นั้นหลายคนยกให้เป็นมือหนึ่งของโลกเชลโล, Tortelier ผมเคยฟัง Variation on a Rococo Theme ของ Tchaikovsky บันทึกเสียงก่อนผมเกิดซะอีก แต่เจ๋งอย่าบอกใครเชียวล่ะ, Rostropovich ก็เป็นเพื่อนซี้กับ Britten ผู้ที่ผมยังฟัง Cello Suite ทั้ง 1 และ 2 ของเขาไม่ค่อยจะรู้เรื่องเลย (แต่ Sinfonia de Requiem นั้นแรงสุดๆ ผมชอบครับ ไว้วันหลังอาจจะเอาโอเปร่าจากบทประพันธ์สยองขวัญของ Henry James เรื่อง The Turn of The Screw ผลงานของ Britten มาเล่าสู่กันฟัง เพราะเรื่องนี้ผมชอบทั้งจากการอ่านหนังสือ การดูภาพยนตร์ และดนตรีในการชมโอเปร่า) โดย: - [23 พ.ค. 49 7:21] ( IP A:202.12.74.8 X: ) ความคิดเห็นที่ 5    Jacqueline du Pre แต่งงานกับนักเปียโนลูกครึ่งอาร์เจนตินา-อิสราเอล Daniel Barenboim ซึ่งตอนหลังผันตัวเองมาเป็น Conductor มีชื่อเสียงเคียงคู่กับวง Chicago Symphony Orchestra บทเพลง Elgar Cello Concerto ที่ เธอเล่นเดี่ยวเชลโลนั้นมี 2 เวอร์ชั่น คือ เวอร์ชั่นที่ผมยกมาเล่าตอนแรก Sir Barbirolli เป็น Conductor กับเวอร์ชั่นที่สามีเธอเป็น Conductor ให้กับวง The New Philharmonia Orchestra ส่วนตัวผมชอบผลงานของ Sir Barbirolli มากกว่า เพราะดูในดีวีดีบันทึกที่เธอเล่นเดี่ยว มีสามีเธออำนวยเพลงแล้วรู้สึกตะหงิดๆยังไงพิกล เอาเป็นไม่ชอบก็แล้วกัน Jacqueline du Pre & Davidov โดย: - [23 พ.ค. 49 7:22] ( IP A:202.12.74.6 X: ) ความคิดเห็นที่ 6    ขอพูดถึงเชลโลที่เธอใช้เล่นอีกสักเรื่องนะครับ เชลโลที่เธอใช้นั้นมีชื่อเรียกว่า Davidov Stradivarius คำว่า Davidov อาจจะเห็นสะกดกันหลายแบบเช่น Davidoff หรือ Davydov เป็นเชลโลที่สร้างโดย Antonio Stradivari ในปี 1712 ซึ่งว่ากันว่าเป็นเชลโลรุ่นน้องที่สร้างให้เป็นฝาแฝดกับ Duport Stradivarius (ปี 1711 สร้างโดยคนเดียวกัน) ชื่อ Duport นั้นเรียกตาม Jean-Pierre Duport นักเชลโลช่วงปี 1800 และหนึ่งในนักเชลโลผู้ยิ่งใหญ่ที่ครอบครอง Duport Strad. และเป็นครูของ Du Pre ก็คือ Rostroprovich เพื่อนซี้ Britten นั่นเอง สำหรับ Davidov Strad. นามนี้ก็มาจากชื่อของ Karl Davidov อดีตนักเชลโลชาวรัสเซียผู้ยิ่งใหญ่อีกคน คนนี้ Tchaikovsky ขนานนามว่า "จักพรรดิแห่งเชลโล" หรือ "Czar of Cellists" เลยทีเดียว หลังจากผ่านการซื้อขายตกทอดมาหลายรุ่นเจ้า Davidov ตัวนี้ก็ตกมาถึงมือของ Du Pre ด้วยน้ำเงินจำนวน 9 หมื่นเหรียญจากกระเป๋าของนักธุรกิจชาวอเมริกันชื่อ Herbert N. Straus ภายหลัง Du Pre เสียชีวิต เชลโล Davidov Strad. ตัวนี้ก็ส่งต่อมาถึงมือ Yo-Yo Ma นักเชลโลที่เรารู้จักกันดีนั่นแหละครับ ตัวอย่างแผ่นซีดีบันทึกผลงานของ Du Pre ที่ผมมี ถ้าใครชอบเสียงทุ้มเศร้าของเชลโล ขอแนะนำทุกแผ่น ไม่มีแผ่นไหนที่ไม่ไพเราะ โดย: - [23 พ.ค. 49 7:23] ( IP A:202.12.74.7 X: ) ความคิดเห็นที่ 7    แผ่นนี้มี 2 เพลง คือ Cello Concerto in E minor, OP 85 และ Sea Picture, OP 37 ผลงานการประพันธ์ของ Edward Elgar ทั้ง 2 เพลงอำนวยเพลงโดย Sir John Barbirolli ให้กับวง London Symphony Orchestra เพลงที่ 2 ไม่เกี่ยวข้องกับ Du Pre นะครับ เป็นเพลงร้องเสียงกลาง หรือ Mezzo-soprano โดย Dame Janet Baker โดย: - [23 พ.ค. 49 7:24] ( IP A:202.12.74.5 X: ) ความคิดเห็นที่ 8    แผ่นนี้มี 3 เพลง 2 เพลงแรก คือ Cello Sanata หมายเลข 1 และหมายเลข 2 ผลงานการประพันธ์ของ Johannes Brahms มีสามีของเธอเล่นเปียโน ส่วนเพลงที่ 3 คือ Kol Nidrei ผลงานการประพันธ์ของ Max Bruch ร่วมบรรเลงโดยวง Israel Philharmonic Orchestra มีสามีเธอเป็นผู้อำนวยเพลง โดย: - [23 พ.ค. 49 7:24] ( IP A:202.12.74.8 X: ) ความคิดเห็นที่ 9    แผ่นนี้รวบรวมเพลงสั้นๆ 10 เพลง เช่น Three Fantasy Pieces, OP 73 ผลงานของ Robert Schmann, Song without words in D, OP 109 ผลงานของ Felix Mendelssohn ฯลฯ และมีเพลงยาว 1 เพลงคือ Cello Concerto ผลงานประพันธ์ของ Frederick Delius มี Sir Malcolm Sergent เป็นผู้อำนวยเพลงให้กับวง Royal Philharmonic Orchestra โดย: - [23 พ.ค. 49 7:24] ( IP A:202.12.74.7 X: ) ความคิดเห็นที่ 10    ตลับนี้มี 2 แผ่น รวม 4 เพลง คือ Elgar Cello Concerto in E minor, Haydn Cello Concerto in C, Beethoven Cello Sonata No.3 in A, Beethoven Piano Trio No.5 in D "Ghost" เพลงแรกซ้ำกับแผ่นแรกนะครับ เพลงที่ 2 สามีเธออำนวยเพลงให้กับวง English Chamber Orchestra เพลงที่ 3 เธอก็เล่นเชลโลสามีเธอก็เล่นเปียโน ส่วนเพลงสุดท้ายซึ่งถือว่าสุดยอดแห่ง Ghost มี Pinchas Zukerman เล่นไวโอลิน สามีเธอเล่นเปียโน โดย: - [23 พ.ค. 49 7:25] ( IP A:202.12.74.8 X: ) ความคิดเห็นที่ 11    แผ่นดีวีดี Jacqueline du Pre in Portrait จะได้เห็นภาพชีวิตเธอในการแสดงตามที่ต่างๆ รวมถึง Ghost ในแผ่นที่แล้วด้วย ดีวีดีแผ่นนี้มีเพลงเต็มๆให้ชม 2 เพลงคือ Cello Concerto in E minor ของ Elgar ในเวอร์ชั่นที่สามีเธออำนวยเพลง กับ Ghost ของ Beethoven ครับ http://bloggang.com/viewdiary.php?id=zol&group=7&month=12-2005&date=13&blog=1 โดย: - [23 พ.ค. 49 7:26] ( IP A:202.12.74.6 X: ) ความคิดเห็นที่ 13    ผมมีแผ่นของเธอแผ่นนึงชื่อ Lasting Inspiration ชื่อโรแมนติกมา แปลว่า เป็นแรงงบันดาลใจชั่วนิรันดร์ ในแผ่นม่เพลงสั้นๆที่ไพเราะน่าประทับใจเช่นเพลง Song without words in D ของ Mendelssohn Swan ของ Saint-Seans Sicilianne ของ Maria-Theresa von Paradis อยากจะพูดถึงเพลง Sicilianne หน่อยว่าเพลงนี้ผมฟังแล้วหลายเวอร์ชันแต่ไม่เคยมีเวอร์ชันไหนที่ผมชอบว่าเวอร์ชันที่เล่นโดยแจ๊คกี้เลย เธอเล่นได้หวาน สละสลวยพอดีๆไม่เวอร์ ไม่แข็ง อ่อนช้อย นุ่มนวล แม้เวอร์ชัดของ Perlman คนโปรดของผมก็ยังสู้ไม่ได้ ผมมาถึงบางอ้อทีหลัง รู้เหตุผลแล้วทำไม ก็ผู้แต่งเป็นคีตกวีสตรีน่ะสิ ร่วมสมัยกับโมซาร์ท แถมเป็นคีตกวีบอดซะด้วย ผมเลยรำพึงว่าอ๋อ มิน่าเล่าเพลงที่ผู้หญิงแต่งเล่นโดยผู้หญิงนั่นแหละถึงจะเข้าใจ โดย: Kreisler [23 พ.ค. 49 10:30] ( IP A:209.87.242.5 X: )