ยางสน (Rosin)
ยางสนถือเป็นอุปกรณ์มาตรฐานสำหรับนักดนตรีประเภทเครื่องสายทุกคน แต่กลับมีความลับบางประการที่นักดนตรีส่วนใหญ่ไม่ยังรู้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องส่วนผสม หลักการทำงานของมัน รวมถึงการเลือกยางสนให้เหมาะกับเครื่องดนตรีของนักเล่นแต่ละคน
ยางสน (Rosin) หรือที่ช่างทำยางสนรู้จักกันดีในชื่อ Colophon หรือ Colophony คือยางไม้ (Resin) ที่ได้จากต้นสน (Pine) ซึ่งมีอยู่กว่า 110 ชนิดทั่วยุโรป เอเชีย อเมริกาเหนือ และนิวซีแลนด์ คำว่า Colophony มีประวัติย้อนหลังไปถึงอาณาจักรโบราณ Colophon ใน Lydia ซึ่งมีการผลิตยางสนคุณภาพดีเพื่อทำควันเพื่อใช้ทั้งในการแพทย์และพิธีกรรมเวทมนตร์ต่างๆ
การเก็บยางสนจะได้จากต้นไม้ที่ยังมีชีวิตอยู่ ด้วยวิธีการที่คล้ายคลึงกับวิธีการเก็บน้ำหวาน (Syrup) จากต้นเมเปิ้ล ซึ่งวิธีการนี้จะไม่เป็นอันตรายต่อต้นไม้ ในขั้นตอนแรกจะบากเปลือกไม้ออกก่อน หลังจากนั้นจะฝังท่อโลหะและภาชนะสำหรับใส่ยางสน ในขั้นตอนสุดท้ายจะบากต้นไม้เป็นรูปตัว V เหนือท่อโลหะ มีความกว้างประมาณ 1 ซ.ม. ร่องบากนี้จะช่วยให้ยางสนไหลลงสู่ภาชนะที่เตรียมไว้ การบากร่องควรซ้ำทุกๆ 5 วันเพื่อให้ยางสนไหลได้สะดวก
หลังจากที่ได้ยางสนเรียบร้อยแล้ว ในบางครั้งก็จะผสมของเหลวจากต้นไม้บางชนิด โดยปกติจะได้จากต้นสน ต้นสปรู๊ซ ต้นเฟอร์ ช่างทำยางสนแต่ละคนจะมีสูตรลับเฉพาะตัวเช่นเดียวกับที่ช่างทำไวโอลินมีสูตรน้ำมันวานิชของตนเพื่อให้ได้ยางสนสูตรพิเศษ หลังจากนั้นจะนำส่วนผสมที่ได้ไปกรองและเคี่ยวในหม้อขนาดใหญ่จนกระทั่งยางสนเหลวได้ที่ จากนั้นจึงรีบเทส่วนผสมที่ได้ลงแม่พิมพ์ ทิ้งไว้ให้เย็นประมาณ 30 นาที ยางสนจะเริ่มจับตัวเป็นก้อนและมีความมันวาว หลังจากนั้นจึงห่อยางสนลงในผ้าหรือใส่ลงในภาชนะบรรจุที่เตรียมไว้
สีสันของยางสนขึ้นอยู่กับช่วงระยะเวลาในการเก็บ ถ้าเก็บในช่วงปลายฤดูหนาวหรือในช่วงต้นฤดูใบไม้ผลิ จะได้ยางสนสีทองหรือสีอำพันซึ่งมีความแข็งเมื่อย็นตัวลง แต่ถ้าเก็บในฤดูร้อนหรือฤดูใบไม้ร่วงจะได้ยางสนสีเข้มและมีความอ่อนนุ่มกว่า
ยางสนทำให้เกิดเสียงได้อย่างไร
หลักการทำงานของยางสนคือ การอาศัยความฝืดระหว่างหางม้าและสายที่เกิดจากความเหนียวของยางสน เมื่อลากคันชักผ่านสายก็จะลากสายไปในทิศทางเดียวกันจนกระทั่งสุดปลายคันชัก เมื่อสายถูกลากไปจนสุดก็จะดีดตัวกลับ ทำให้เกิดการสั่นสะเทือนตามคลื่นความถี่ของสายที่ตั้งไว้
ทฤษฎีดังกล่าวเป็นหนึ่งใน 2 ทฤษฎีที่ว่าด้วยเรื่องการเกิดเสียงของเครื่องดนตรีที่ใช้คันชัก ส่วนอีกทฤษฎีหนึ่งกล่าวว่ายางสนทำให้เกิดสะเก็ดหรือตะขอเล็กๆ บนหางม้าหรือที่เรียกว่า Barbs สะเก็ดเล็กๆ เหล่านี้จะไปเกี่ยวสายทำให้เกิดการสั่นสะเทือนในขณะที่ลากคันชักผ่านสาย
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 11:42] ( IP A:202.12.74.5 X: ) |  |
ความคิดเห็นที่
1
ยางสนผสมทอง (Gold rosin)
จะให้น้ำเสียงที่อบอุ่นและชัดเจน เหมาะกับเครื่องดนตรีทุกประเภท ยางสนผสมทองจะช่วยทำให้เครื่องดนตรีที่มีเสียงแหลมมีน้ำเสียงที่นุ่มนวลขึ้น นักดนตรีประเภทแสดงเดี่ยวหลายๆ คนกล่าวว่า ยางสนชนิดนี้ช่วยให้เสียงเครื่องดนตรีของพวกเขามีน้ำเสียงนุ่มนวลและชัดเจนยิ่งขึ้น
Liebenzeller Gold Rosin 
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 11:43] ( IP A:202.12.74.8 X: ) |  |
ความคิดเห็นที่
2
ยางสนผสมโลหะเงิน (Silver rosin)
ช่วยทำให้เสียงของเครื่องดนตรีมีโทนเสียงที่แน่นและสดใสขึ้น โดยเฉพาะการเล่นในโพสิชั่นสูงๆ เหมาะเป็นอย่างยิ่งกับไวโอลินและวิโอล่า
Liebenzeller Silver Rosin 
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 11:44] ( IP A:202.12.74.8 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
3
ยางสนผสมตะกั่ว-เงิน (Lead-Silver rosin)
เหมาะสำหรับไวโอลินและวิโอล่า เป็นยางสนที่มีความนุ่มนวลแต่ไม่เหนียวเหนอะ ให้น้ำเสียงที่นุ่มนวล ชัดเจนและสดใส
Liebenzeller Lead-Silver 
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 11:45] ( IP A:202.12.74.5 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
4
ยางสนผสมทองแดง (Copper rosin)
ให้น้ำเสียงที่ชัดเจนที่สุดในบรรดายางสนผสม ยางสนชนิดนี้ช่วยให้การเล่นของนักดนตรีมือใหม่ได้ง่ายขึ้น เหมาะกับเครื่องดนตรีขนาด 1/2 และ 3/4 ยางสนชนิดนี้ให้เสียงที่อบอุ่นนุ่มนวลเหมือนกำมะหยี่ นอกจากนั้นยังเป็นที่นิยมในหมู่นักดนตรีประเภท Gamba อีกด้วย
Liebenzeller Copper Rosin 
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 11:46] ( IP A:202.12.74.7 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
5
ยางสนที่มีจำหน่ายในท้องตลาด
มีทั้งแบบกล่องสี่เหลี่ยม (Box) และก้อนกลม (Cake) โดยทั่วไปยางสนชนิดแรกจะมีราคาถูกกว่า มีให้เลือกทั้งแบบสีอ่อนและสีเข้ม จัดเป็นยางสนเอนกประสงค์ที่สามารถใช้กับเครื่องดนตรีได้ทุกประเภทและทุกฤดูกาล รวมถึงเครื่องดนตรีประเภทเบส ข้อดีของยางสนชนิดนี้คือ เหมาะกับนักดนตรีหัดใหม่ที่ใช้คันชักซึ่งเป็นหางม้าเทียม ข้อดีอีกอย่างก็คือสามารถใช้ได้นานกว่า ไม่ค่อยมีปัญหาเรื่องการร้าวหรือแตก
ส่วนยางสนประเภทก้อนกลมมักจะมีคุณภาพดีกว่า เนื้อยางสนมีความบริสุทธิ์กว่า มีจำหน่ายทั้งแบบสีเข้มและสีอ่อนเช่นเดียวกัน
ผงยางสนที่เกิดจากการเล่นอาจสร้างปัญหาให้กับนักดนตรีอยู่บ้าง เพื่อแก้ปัญหาเรื่องอาการแพ้ละอองยางสน บริษัทผู้ผลิตบางแห่งจึงได้คิดค้นยางสนปลอดภูมิแพ้ขึ้นมา (Hypoallergenic rosin) มีความใสและปราศจากฝุ่นละออง ผลิตออกจำหน่ายในรูปก้อนกลม ไม่เกิดฝุ่นและละอองเวลาเล่น
แต่ไม่ว่าจะเลือกใช้ยางสนประเภทใดก็ตาม ควรใช้แต่พอดี นักดนตรีหลายๆ คนฝนยางสนมากเกินความจำเป็น ไม่จำเป็นต้องฝนยางสนทุกครั้งที่เล่น การฝนยางสนแต่ละครั้งสามารถใช้ได้ 4-5 ครั้งเลยทีเดียว ยิ่งฝนยางสนบ่อยเกินไปก็อาจต้องเปลี่ยนหางม้าบ่อยขึ้นเท่านั้น
เคล็ดลับประการสุดท้ายคือ การป้องกันไม่ให้ยางสนทำลายเครื่องดนตรีตัวเก่งของคุณ วิธีการทำความสะอาดก็คือ ให้พกผ้านุ่มๆ ไว้ในกล่องเครื่องดนตรี หมั่นทำความสะอาดสาย คันชักและเครื่องดนตรีทุกครั้งหลังการเล่น | | โดย: - [27 ก.พ. 49 11:48] ( IP A:202.12.74.7 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
6
ยางสนสำหรับนักดนตรีที่เป็นภูมิแพ้ยี่ห้อ Clarity Hypoallergenic Violin/Viola Rosin 
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 11:52] ( IP A:202.12.74.8 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
7
การทำยางสน (Rosin)
วัตถุดิบที่ใช้ทำยางสนได้มาจากต้นสน (Pine-tree) หรือที่เรียกว่า Sylvaros 
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 11:53] ( IP A:202.12.74.8 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
9
การบดแท่ง Sylvaros ให้เป็นชิ้นเล็กๆ ก่อนที่จะเข้าสู่กระบวนการผลิตในขั้นต่อไป
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 11:56] ( IP A:202.12.74.6 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
10
ไม้ยางที่ขุดและตัดให้เป็นแท่งยาวสำหรับทำแม่พิมพ์
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 11:57] ( IP A:202.12.74.8 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
11
ตัดแม่พิมพ์ไม้ยางให้เป็นชิ้นๆ ขนาดประมาณกลักไม้ขีด
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 11:57] ( IP A:202.12.74.6 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
12
ตกแต่งแม่พิมพ์ให้เรียบร้อยด้วยเครื่องขัดกระดาษทราย
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 11:58] ( IP A:202.12.74.6 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
13
แม่พิมพ์ที่เตรียมเสร็จเรียบร้อยแล้ว
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 11:58] ( IP A:202.12.74.6 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
14
เรียงแม่พิมพ์บนแท่นที่เตรียมไว้ยึดให้แน่นด้วยเหล็กยึดรูปตัว C (Clamped) เพื่อเตรียมเทยางสนที่ร้อนๆ ลงไปในแม่พิมพ์
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 11:58] ( IP A:202.12.74.5 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
15
นำผง Sylvaros ผสมกับขี้ผึ้ง( Beeswax) และส่วนผสมบางอย่างที่เป็นความลับผสมเข้าด้วยกันตามสัดส่วน นำเข้าเตาอบที่อุณหภูมิ 300 องศาฟาเรนต์ไฮต์
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 11:59] ( IP A:202.12.74.6 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
16
ใช้หัวแก๊สฉีดบริเวณผิวหน้าของส่วนผสมที่เริ่มเย็นลงเพื่อป้องกันไม่ให้ผิวหน้าตกผลึก และเพื่อไล่ฟองอากาศ
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 12:00] ( IP A:202.12.74.7 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
17
ใช้แผ่นดีบุกบางๆ คลุมทับแม่พิมพ์ก่อนเริ่มเทยางสนลงในแม่พิมพ์
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 12:00] ( IP A:202.12.74.6 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
18
เทส่วนผสมสลับไปมาระหว่างแม่พิมพ์และแผ่นดีบุก เพื่อป้องกันไม่ให้ส่วนผสมของยางสนหกเลอะขอบหรือด้านบนของแม่พิมพ์
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 12:01] ( IP A:202.12.74.6 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
19
เทยางสนในแถวสุดท้าย
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 12:02] ( IP A:202.12.74.6 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
20
เมื่อก้อนยางสนเริ่มเย็นลง ใช้หัวแก๊สพ่นไฟบริเวณด้านบนเพื่อไล่ฟองอากาศออก นอกจากนั้นยังทำให้ผิวเรียบสม่ำเสมอและเป็นมันวาว
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 12:03] ( IP A:202.12.74.7 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
21
ยางสนที่เสร็จเรียบร้อยพร้อมบรรจุกล่อง
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 12:04] ( IP A:202.12.74.6 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
22
ผนึกด้วยฝาครอบอีกชั้นหนึ่ง
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 12:06] ( IP A:202.12.74.7 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
23
ยางสนที่บรรจุกล่องเรียบร้อยพร้อมที่จะส่งออกจำหน่ายให้กับนักดนตรี
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 12:06] ( IP A:202.12.74.8 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
24
มีดเล่มนี้มีอายุการใช้งานมายาวนานกว่า 70 ปี นับตั้งแต่ก่อตั้งโรงงานแห่งนี้เลยทีเดียว
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 12:07] ( IP A:202.12.74.6 X: ) | |
ความคิดเห็นที่
25
SHERMAN ROSIN- VIOLIN LIGHT หนึ่งในผลิตภัณฑ์ยางสนของโรงงานแห่งนี้
| | โดย: - [27 ก.พ. 49 12:08] ( IP A:202.12.74.6 X: ) | |
|